Msza Pontyfikalna ze święceniami diakonatu. Cz. I

Przygotowanie, procesja wejścia, obrzędy do kazania włącznie.

Przygotowanie:

Ołtarz nakryty trzema obrusami, zapalone 6 świec, relikwie w ołtarzu, nie ma kanonów (tablic ołtarzowych).

Tabernakulum, (jeżeli jest), powinno być puste.

Biskup, który celebruje tę liturgię przywdziewa sutannę biskupią, piuskę, pończochy pontyfikalne, buty pontyfikalne , humerał, albę, cingulum, stułę (zakłada ją prosto i przewiązuje cingulum), pektorał, tunicelę pontyfikalną, dalmatykę pontyfikalną, ornat, (jeżeli jest metropolitą) paliusz, rękawice pontyfikalne, pierścień biskupi, mitrę, podczas tej liturgii używa pastorału.

Diakoni przywdziewają sutannę, humerał, albę, cingulum, stułę (na jednym ramieniu), dalmatykę, manipularz, (może używać biretu).

Diakoni (asystenci biskupi) zakładają sutannę, komżę humerał, stułę (na jedno ramię), dalmatykę.

Subdiakoni przywdziewają sutannę, humerał, albę, cingulum, tunicelę (jeżeli nie ma innej możliwości, można zastąpić dalmatyką), manipularz, (może używać biretu).

Manduktor zakłada sutannę, komżę, humerał, stułę (odpowiednio dla swojego stopnia), kapę, (może używać biretu)

Asysta biskupia zakłada sutannę, komżę, stułę (odpowiednio dla swojego stopnia), kapę, (nie używa biretu).

Kandydaci do święceń diakonatu przywdziewają sutannę, humerał, albę, cingulum.

Procesja wejścia:

1 – W procesji wejścia prowadzi turyferariusz – w lewej ręce trzyma rozpalony trybularz, a w prawej trzyma łódkę.

2 – Za nim idzie krucyferariusz (subdiakon) niosąc Krzyż z wizerunkiem Chrystusa.

3 – Po obu stronach kucyferariusza idą akolici trzymając świecę od zewnętrznej strony na podobnym poziomie, lewą ręką trzymając lichtarz od dołu, a prawą rękę trzymając wzdłuż długości lichtarza (łokciem do dołu), trzymając wyprostowane palec środkowy oraz wskazujący.

4 – Za nimi idą kandydaci do święceń diakonatu, w lewej ręce trzymają stułę i dalmatykę, a w prawej świecę.

5 – Za nimi idą ceroferariusze nie niosąc nic, idą tworząc dwa rzędy, w każdym rzędzie jest ich tyle samo.

6 – Za nimi idą w dwóch rzędach ministranci nie pełniący żadnej funkcji.

7 – Za nimi idą klerycy/bracia nie pełniący żadnej funkcji.

8 – Za nimi idą diakoni nie pełniący żadnej funkcji.

9 – Za nimi idą prezbiterzy nie pełniący żadnej funkcji.

10 – Za nimi idą biskupi nie pełniący żadnej funkcji.

11 – Za nimi idą obok siebie dwaj ceremoniarze.

12 – Za nimi idzie subdiakon z Księgą Ewangelii, w środku księgi jest manipularz biskupa celebrującego.

13 – Za nim idą obok diakon oraz Manduktor (diakon po stronie Ewangelii)

14 – Za nimi idzie Biskup celebrujący liturgię, a obok niego dwóch diakonów.

15 – Za nimi idzie asysta biskupia, najpierw dwóch posługujących od mitry i pastorału, a za nimi dwóch niosących sanctusówkę oraz drugi niosący Mszał.

Gdy turyferariusz dochodzi do stopni ołtarza: przyklęka i przechodzi na stronę epistoły na swoje miejsce przed kredencją.

Akolici i krucyferariusz skłaniają się przed stopniami ołtarza i przechodzą na stronę epistoły: Krucyferariusz odkłada krzyż, a akolici stawiają lichtarze po obu stronach kredencji nie gasząc (zaleca się, aby mieli przy sobie zapałki/zapalniczkę).

Kandydaci do święceń przyklękają przed stopniami ołtarza i przechodzą na obie strony.

Ceroferariusze, ministranci, bracia, klerycy, diakoni, prezbiterzy oraz biskupi również przyklękają przed stopniami ołtarza i przechodzą na obie strony.

Ceremoniarze przechodzą bez przyklęknięcia na obie strony stopni ołtarza (ceremoniarz I na stronę epistoły).

Subdiakon bez przyklęknięcia przechodzi do ceremoniarza II, skłaniają się do siebie, subdiakon przekazuje księgę Ewangelii z manipularzem w środku ceremoniarzowi, ponownie skłaniają się do siebie.

Diakon i Manduktor stają przed stopniami ołtarza, po środku robią miejsce dla biskupa celebrującego.

Biskup wchodzi między diakona i Manduktora, a diakoni, stoją obok siebie, za nim.

Asystenci pastorału i mitry przechodzą na stronę epistoły, asystent pastorału przechodzi do biskupa, przyklęka i odbiera pastorał całując pierścień i pastorał, następnie przechodzi do asystenta mitry na stronę epistoły. Jednocześnie asystenci sanctusówki i mszału przechodzą na stronę ewangelii i stoją równolegle do mensy.

Diakon za biskupem, po stronie epistoły odbiera mitrę.

Na znak ceremoniarza I wszyscy przyklękają.

Asystent mitry odbiera mitrę od diakona i wraca na swoje miejsce, jednocześnie asystenci Mszału i Sanctusówki wchodzą po stopniach ołtarza, asystent Mszału opiera Mszał o tabernakulum, a asystent sanctusówki kładzie ją po lewej stronie Mszału i wracają na swoje miejsce.

Ceremoniarze i asystenci oraz wszyscy w stallach klękają na oba kolana.

Biskup prowadzi modlitwy u stopni ołtarza, odmawia się Iudica me Deus…:

      S. In nomine Patris, (+) et Filii, et Spiritus Sancti. Amen.        K. W imię Ojca + i Syna i Ducha Świętego. Amen. 
Introibo ad altare Dei.Przystąpię do ołtarza Bożego. 
M. Ad deum qui laetificat iuventutem meam.W. Do Boga, który jest weselem moim od młodości. 
Psalm 42 
S. Iudica me Deus, et discerne causam meam de gente non sancta: ab homine iniquo et doloso erue me.K. Bądź mi sędzia, o Boże i rozsądź sprawę moją z narodem bezbożnym; wybaw mnie od człowieka niedobrego i fałszywego 
M. Quia tu es Deus fortitudo mea: quare me repulisti, et quare tristis incedo, dum affligit me inimicus?W. Wszak Ty jesteś, o Boże mocą moją; czemu mnie odrzucasz i czemu smutny chodzę, gdy nieprzyjaciel mnie nęka? 
S. Emitte lucem tuam, et veritatem tuam: ipsa me deduxerunt, et adduxerunt in montem sanctum tuum, et in tabernacula tua.K. Ześlij światłość Swoją i prawdę Swoją; one mnie poprowadzą i przywiodą na góre święta Twoją, aż do przybytków Twoich. 
M. Et introibo ad altare Dei: ad Deum qui laetificat iuventutem meam.W. I przystąpię do ołtarza Bożego, do Boga, który jest weselem moim od młodości 
S. Confitebor tibi in cithara Deus, Deus meus: quare tristis es anima mea, et quare conturbas me?K. Chwalić Cię będę przy dźwiękach cytry, Boże, Boże mój; czemuś smutna, duszo moja, i czemu mnie trwożysz? 
M. Spera in Deo, quoniam adhuc confitebor illi: salutare vultus mei, et Deus meus.W. Ufaj Bogu, albowiem jeszcze uwielbiać Go będę, jako Zbawcę i Boga mego. 
S. Gloria Patri, et Filio, et Spiritu Sancto.K. Chwała Ojcu i Synowi, i Duchowi Świętemu 
M. Sicut erat in principio, et nunc, et semper, et in saecula saeculorum. Amen.W. Jak było na początku, teraz i zawsze i na wieki wieków Amen. 
S. Introibo ad altare DeiK. Przystąpię do ołtarza Bożego 
M. Ad Deum qui laetificat iuventutem meam.W. Do Boga, który jest weselem moim od młodości 
S. Adiutorium nostrum (+) in nomine Domini.K. Wspomożenie nasze (+) w Imieniu Pana. 
M. Qui fecit caelum et terram.W. Który stworzył niebo i ziemię. 
S. Confiteor Deo omnipotenti, beatae Mariae semper Virgini, beato Michaeli Archangelo, beato Ioanni Baptistae, sanctis Apostolis Petro et Paulo, omnibus Sanctis et vobis fratres, quia peccavi nimis cogitatione, verbo, et opere: mea culpa, mea culpa, mea maxima culpa. Ideo precor beatam Mariam semper Virginem, beatum Michaelem Archangelum, beatum Ioannem Baptistam, sanctos Apostolos Petrum et Paulum, omnes Sanctos, et vos fratres, orare pro me ad Dominum Deum nostrum.K. Spowiadam się Bogu wszechmogącemu, Najświętszej Maryi zawsze Dziewicy, świętemu Michałowi Archaniołowi, świętemu Janowi Chrzcicielowi, świętym Apostołom Piotrowi i Pawłowi, wszystkim Świętym i wam, bracia, że bardzo zgrzeszyłem, myślą, mową i uczynkiem: Ksiądz uderza się trzykroć w piersi moja wina, moja wina, moja bardzo wielka wina. Przeto błagam Najświętszą Maryję zawsze Dziewicę, świętego Michała Archanioła, świętego Jana Chrzciciela, świętych Apostołów Piotra i Pawła, wszystkich świętych, i was, bracia, abyście się za mnie modlili do Pana Boga naszego. 
M. Misereatur tui omnipotens Deus, et dimissis peccatis tuis, perducat te ad vitam aeternam.W. Niech się zmiłuje nad tobą Bóg wszechmogący, a odpuściwszy ci grzechy twoje, niech cię doprowadzi do żywota wiecznego. 
S. Amen.K. Amen. 
M. Confiteor Deo omnipotenti, beatae Mariae semper Virgini, beato Michaeli Archangelo, beato Ioanni Baptistae, sanctis Apostolis Petro et Paulo, omnibus Sanctis et tibi, Pater, quia peccavi nimis cogitatione, verbo, et opere:W. Spowiadam się Bogu wszechmogącemu, Najświętszej Maryi zawsze Dziewicy, świętemu Michałowi Archaniołowi, świętemu Janowi Chrzcicielowi, świętym Apostołom Piotrowi i Pawłowi, wszystkim Świętym i tobie, Ojcze, żem zgrzeszył bardzo myślą, mową i uczynkiem: 
mea culpa, mea culpa, mea maxima culpa. Ideo precor beatam Mariam semper virginem, beatum Michaelem archangelum, beatum Ioannem Baptistam, sanctos Apostolos Petrum et Paulum, omnes Sanctos, et te, Pater, orare pro me ad Dominum Deum nostrum.moja wina, moja wina, moja bardzo wielka wina. Przeto błagam Najświętszą Maryję zawsze Dziewicę, świętego Michała Archanioła, świętego Jana Chrzciciela, świętych Apostołów Piotra i Pawła, wszystkich świętych, i ciebie, Ojcze, o modlitwę do Pana Boga naszego. 
S. Misereatur vestri omnipotens Deus, et dimissis peccatis vestris, perducat vos ad vitam aeternam.K. Niech się zmiłuje nad wami Bóg wszechmogący, a odpuściwszy wam grzechy, niech was doprowadzi do żywota wiecznego. 
M. Amen,W. Amen. 
S. Indulgentiam, (+) absolutionem et remissionem peccatorum nostrorum, tribuat nobis omnipotens et misericors Dominus.K. Pan wszechmogący i miłosierny niechaj nam udzieli przebaczenia, (+) rozgrzeszenia i odpuszczenia grzechów naszych. 
M. Amen,
                    W. Amen. 
Po Intulgentiam ceremoniarz po stronie Ewangelii otwiera Księgę na stronie, w której jest manipularz, subdiakon bierze manipularz, przyklęka przed biskupem, całuje manipularz, daje biskupowi do ucałowania, następnie zakłada go biskupowi na lewą rękę, diakon lekko odsuwa się w tył, aby zrobić miejsce i również pomaga przy zakładaniu.
S. Deus, tu conversus vivificabis nos.K. O Boże, tchnij w nas życie nowe
M. Et plebs tua laetabitur in te.W. A lud Twój rozraduje się w Tobie.
S. Ostende nobis, Domine, misericordiam tuam.K. Okaz nam, Panie, miłosierdzie Twoje.
M. Et salutare tuum da nobis.W. I daj nam zbawienie Twoje.
S. Domine, exaudi orationem meam.K. Panie, wysłuchaj modlitwy mojej.
M. Et clamor meus ad te veniatW. A wołanie moje niech do Ciebie przyjdzie.
S. Dominus vobiscum.K. Pan z wami.
M. Et cum spiritu tuo.W. I z duchem twoim.
Biskup rozkłada ręce na szerokość ramion
S. Oremus.  K. Módlmy się

 Składa ręce

Wszyscy wstają

Biskup wchodzi po stopniach ołtarza mówiąc:
 Aufer a nobis, quesumus, Domine, iniquitates nostras: ut ad Sancta sanctorum puris mereamur mentibus introire. Per Christum, Dominum nostrum. Amen.
Manduktor i diakon podtrzymują mu albę, jednocześnie ceremoniarz oddaje Księgę Ewangelii subdiakonowi skłaniając się przed i po.
Następnie całuje ołtarz i mówi:
Oramus te, Domine, per merita Sanctorum tuorum quorum reliquiae hic sunt, et omnium Sanctorum: ut indulgere digneris omnia peccata mea. Amen

Lewici podchodzą do celebransa po tej stronie, po której stali przy modlitwach u stopni ołtarza, Manduktor stoi z tyłu między biskupem, a subdiakonem, Manduktor otwiera księgę Ewangelii w rękach subdiakona, biskup całuje księgę, następnie Manduktor ją zamyka, a subdiakon oddaje ceremoniarzowi II (skłaniają się do siebie przed i po), ceremoniarz odkłada Ewangeliarz w odpowiednie, przygotowane wcześniej miejsce i przechodzi na stronę lekcji. Manduktor przechodzi na stronę Ewangelii i staje in plano równolegle do mensy.

Następnie biskup odwraca się w stronę epistoły, kiedy się odwróci, turyferariusz z trybularzem i ceremoniarz II z łódką po stronie epistoły głęboko się skłaniają w stronę celebransa i idą. Podchodzą do Biskupa, lekko się skłaniają, diakon przysłania, mówi Benedicite Pater Reverende, celebrans zasypuje trzema łyżeczkami kadzidła mówiąc Ab illo benedicaris in cuius honore cremaberis. Amen.

Podczas zasypania, asystenci sanctusówki i Mszału idą do ołtarza i biorą odpowiednio sanctusówkę i mszał i idą z nimi na stronę Ewangelii i odkładają na odpowiednie miejsce i stają równolegle do mensy.

Gdy celebrans zasypie kadzidło, turyferariusz przekazuje trybularz diakonowi, a diakon celebransowi całując rączkę trybularza i pierścień biskupa.

Biskup (celebrans) okadza kolejno: krzyż, relikwie po stronie Ewangelii, relikwie po stronie lekcji, ołtarz po stronie epistoły, ołtarz po stronie ewangelii, między każdym przyklęka, a lewici asystują podtrzymując go za łokieć, następnie przechodzi na stronę lekcji i oddaje trybularz diakonowi, diakon schodzi in plano, a subdiakon podchodzi do niego z lewej strony.

Asystent mitry podchodzi do diakona, (asystenta biskupiego), który zdejmował mitrę biskupowi przed modlitwami u stopni ołtarza i podaje mu mitrę. Diakon podchodzi do celebransa, całuje i nakłada mu mitrę, biskup odwraca się w stronę diakona z trybularzem, ceremoniarz, diakon i subdiakon skłaniają się głęboko, diakon okadza celebransa, znów się skłaniają głęboko.

Biskup przechodzi na środek, diakoni (asystencji biskupi) podchodzą do stopni ołtarza, Manduktor staje po lewek stronie diakona po stronie Ewangelii.

Celebrans skłania się lekko w stronę Krzyża, następnie schodzi in plano, asystent pastorału podchodzi do niego i z odpowiednimi oskulacjami podaje go biskupowi, na znak ceremoniarza wszyscy (oprócz biskupa, który wykonuje średni skłon) przyklękają na jedno kolano.

Następnie przechodzą pod sedillę postronnie Ewangelii idąc w kolejności: Manduktor, biskup, a obok niego dwóch diakonów asystentów, ceremoniarz I.

Jednocześnie lewici siadają na sedilli po stronie lekcji, a turyferariusz wychodzi z trybularzem i łódką do zakrystii.

Przy sedilli biskupiej asysta oraz biskup stoją w ułożeniu pokazanym na rysunku:

Asystent pastorału, podchodzi do biskupa i odbiera pastorał (z oskulacjami), a asystent mitry, podchodzi do diakona (asystenta), który zdejmuje biskupowi mitrę i podaje ją asystentowi mitry, asystent wraca na swoje miejsce.

Asystent Mszału podaje mszał diakonowi (asystentowi) po lewej stronie celebransa, diakon otwiera na odpowiedniej stronie, biskup odczytuje introit i Kyrie, następnie intonuje Gloria in excelsis Deo, chór śpiewa a biskup i asysta recytują, gdy skończą recytować, biskup siada, asystenci mszału i sanctusówki, stają przodem do siebie, obok asystentów pastorału i mitry, asystent mitry podaje mitrę diakonowi asystentowi, ten z oskulacjami zakłada ją biskupowi, diakoni asystenci skłaniają się głęboko do biskupa, następnie lekko do siebie i siadają, Manduktor również siada.

Pod koniec Gloria asystenci Msza Sanctusówki podchodzą do kapłana tak jak byli wcześniej, diakoni asystenci wstają, ceremoniarz mówi Surgant, na słowo ceremoniarza biskup wstaje. Gdy skończy się hymn Gloria, biskup śpiewa:

C: Pax Vobis.

W: Et cum spiritu tuo.

C: Oremus.

C: Odśpiewuje modlitwę kościoła (kolektę)

C: Per omnia saecula saeculorum.

W: Amen.

Na słowa Per Dominum… w kolekcie, ceremoniarz podaje subdiakonowi lekcjonarz, następnie idzie po jego lewej stronie przed stopnie ołtarza po stronie lekcji. Asystenci Mszału i Sanctusówki odchodzą tam, gdzie stali na Gloria ludu.

Gdy skończy się kolekta,  subdiakon odśpiewuje lekcję, diakon podaje mu mitrę przez diakona asystenta, a wierni odpowiadają Deo Gratias. Subdiakon i ceremoniarz II idą do biskupa, aby ucałował księgę, na środku przyklękają, następnie wracają na stronę epistoły.

Po lekcji, asystenci Mszału i Sanctusówki idą odłożyć Mszał i Sanctusówkę na kredencję po stronie Ewangelii, Asystent pastorału podaje (z oskulacjami) pastorał biskupowi, następnie wszyscy (oprócz asystentów Mszału, Sanctusówki, Mitry i Pastorału) siadają.

Ceremoniarz prowadzi Biskupa na środek i odwracają się w kierunku ludzi.  Gdy Asystenci mszału i Sanctusówki odłożą Mszał i Sanctusówkę, stają w szeregu przed sedillą Biskupa.

Biskup mówi kazanie.

Karol Dzięgielewski

Źródła/zdjęcia:

Mszalik Rzymski

http://www.sanctus.pl

http://www.youtube.com

Servite Domino!

Ceremoniał Liturgicznej Posługi Biskupów

http://www.nowyruchliturgiczny.pl/2011/06/swiecenia-wyzsze-w-instytucie-dobrego.html

Leave a Reply

%d bloggers like this: