Geneza konfliktu Izrael-Palestyna – część 1 – Wojciech Bizoń

Zdjęcie ilustracyjne.

Geneza konfliktu Izrael-Palestyna.

Na początku tygodnia, w którym ten artykuł jest publikowany, mocno zaostrzyła się wojna domowa pomiędzy Palestyńczykami i Izraelitami. 
W tej serii artykułów postaram się przybliżyć historię konfliktu.

Część pierwsza – Początki (lata 1917-1919)

Konflikt palestyńsko-żydowski miał swoje początki już w roku 1947, natomiast pierwsze tygodnie roku 1948 uznaje się za oficjalny początek konfliktu, ale jego korzenie sięgają już 1917.

Drugiego listopada 1917 roku rząd brytyjski podpisał z liderem anglo-żydowskiej społeczności w Wielkiej Brytanii, Lionelem Walterem Rothschildem, Deklarację Balfourską. Deklaracja zobowiązywała rząd brytyjski do dołożenia wszelkich starań w celu ustanowienia niepodległego, żydowskiego państwa na terenach ówczesnej Palestyny. 
Owa deklaracja powstała najprawdopodobniej na skutek nacisków wpływowych i zarazem bogatych rodzin żydowskich, takich jak Rothschild, Rockefeller czy rodzina Goldstein. Niemal każdy funt zza morza i oceanu przechodził przez ręce ich lub ich pachołków, więc rząd nie mógł sobie pozwolić na choćby najlżejszy bunt z tej strony.

Dokładna treść deklaracji pozostaje nieznana, natomiast co najmniej ciekawym faktem jest, że była sprzeczna z dwoma innymi, wcześniej zawartymi porozumieniami. Mianowicie z Porozumieniem Sykes-Picot (sekretną konwencją pomiędzy Brytanią i Francją) oraz z korespondencją Ḥusayn-McMahon (wymianą listowną pomiędzy brytyjskim wysokim komisarzem w Egipcie Henrym McMahonem, oraz Ḥusaynem ibn ʿAlī, ówczesnym emirem Mekki), które z kolei były sprzeczne ze sobą nawzajem.

Pierwsza próba ustanowienia niepodległej Judei na Ziemi Świętej nastąpiła podczas pisania traktatu Wersalskiego, lecz mimo formalnego rozbicia Imperium Osmańskiego nie udało się tego dokonać. Przyznaję, iż nie znam dokładnego powodu, lecz zapewne chodziło o to, że większość Arabów była mocno niezadowolona z upadku Osmanów, a odbierając im tereny, które także oni uważają za święte, kraje członkowskie Ententy mogły tylko pogorszyć swoją sytuację.

To tyle na dziś, w następnym artykule zajmiemy się latami 1919-1948.

Leave a Reply

%d bloggers like this: